Historia Stada Ogierów w Sierakowie
Stado Ogierów w Sierakowie jest naj
starszym stadem ogierów założonym na ziemiach polskich. Organizatorem i pierwszym Kierownikiem był major von der Brinken.
Pierwsze ogiery ze Stad i Stadnin Niemieckich (Veshra, Graditz) nadeszły do Sierakowa 4 lutego 1829 roku i dlatego przyjęto ten rok za rok założenia Stada.
Z początkiem wiosny zaczęto przygotowywać stajnie dla ogierów, wykorzystując istniejące obszerne stajnie wzniesione w XVI / XVII wieku, które mieściły 118 stanowisk.
Stado rozwijało się pomyślnie i już w kilka lat po jego założeniu zapotrzebowanie na ogiery sierakowskie zaczęło wzrastać. Zwiększono ilość ogierów, dążono również do poprawy ich jakości poprzez treningi i próby wyścigowe.
Równocześnie z założeniem stada ogierów zorganizowano w Sierakowie stadninę. Klacze stadniny sierakowskiej pochodziły z niemieckich zakładów chowu koni. Były to klacze w typie szlachetnych koni ciepłokrwistych. Kryto je wartościowymi ogierami stada (często importowanymi z Anglii). Stan klaczy matek wahał się w granicach 30 – 50 sztuk. Około 1855 roku zmieniono w stadninie kierunek hodowlany i na miejsce klaczy szlachetnych zaczęto wprowadzać perszerony. Ta nowa koncepcja nie spełniła pokładanych nadziei i to było przyczyną zlikwidowania stadniny w roku 1883.
Oprócz ras zimnokrwistych sprowadzono w 1875 r. pierwsze hanowery, a oldenburgi i beberbeki zaczęły napływać licznie dopiero od 1875 roku. Liczba ogierów w sta¬dzie stale wzrastała, osiągając w latach osiemdziesiątych XIX w. 230 sztuk. Od roku 1896 na sierakowskim hipodromie organizowano treningi i wyścigi ogierów. Najlepsze z nich startowały na torze wyścigowym w Poznaniu, gdzie rywalizowały z ogierami z Gniezna. Zwycięstwa ogierów sierakowskich są udokumentowane na pomnikach kamiennych na dziedzińcu stada, które zachowały się do dnia dzisiejszego.
Podczas I wojny światowej sytuacja w stadzie była stabilna, dopiero z końcem wojny (6 stycznia 1919) Niemcy zrabowali większą część stada – ze 136 zostały tylko 92 ogiery w większości starsze, u schyłku kariery hodowlanej. Rabunek ten bezpośrednio spowodował zbrojne wystąpienie miejscowej ludności i wyparcie Niemców 8 stycznia 1919 roku. Początki niepodległości pod opieką Społecznej Rady Narodowej z aptekarzem Milewskim na czele były trudne. Dopiero od 1 lipca 1919 roku Stado przeszło pod Zarząd mianowanego przez władze polskie hr. Stefana Sumińskiego, który bardzo szybko jak na ówczesne warunki odbudował pogłowie ogierów. Stan na początek 1920 roku wyniósł 146 ogierów. Udało się odzyskać z Niemiec 40 ogierów sierakowskich, lecz skierowano je do Starogardu. Już w 1924 roku było w Stadzie 185 ogierów.
Od 10 grudnia 1924 kierownikiem Stada został major Tadeusz Korbel, który to stanowisko piastował do 1933 roku.
1 lipca 1929 roku obchodzono w Sierakowie 100 letnią rocznicę powstania stada podczas której Dyrektor Departamentu Chowu Koni – Jan Grabowski podkreślił „myśl twórczą, pracę, ukochanie sprawy i tradycję” , odsłaniając marmurową tablicę pamiątkową. Tablica dzięki pracownikom stada, którą zakopali w ogrodzie podczas okupacji hitlerowskiej, istnieje na swoim miejscu po dzień dzisiejszy. W październiku 1933 roku kierownictwo Stada objął Witold Poklewski - Kozieł, a po jego śmierci w marcu 1934 roku Stanisław Hay. Zaostrzająca się w sierpniu 1939 roku sytuacja polityczna, zmusiła władze do wydania zarządzenia ewakuacji Stada na wschód. Ogiery wyruszyły marszem pieszym w ostatnich dniach sierpnia. Wybuch wojny zastał ich w drodze. Pomimo wielu trudności, transport bez większych strat dotarł do Stada w Białce. Niestety do Stada sierakowskiego powróciło niewiele ogierów.
W pierwszych latach wojny włączono do Stada dużą ilość ogierów hodowli niemieckiej. W okresie II wojny światowej Stado funkcjonowało sprawnie. Organizowano próby dzielności, konkursy, pokazy i biegi myśliwskie.
20 stycznia 1945 roku przyszedł rozkaz ewakuacji Stada. Stan ogierów w tym czasie wynosił 220 sztuk. W dniu 21 stycznia 1945 roku wyruszył pierwszy transport ogierów w zaprzęgach. W trudnych zimowych warunkach ogiery pokonywały do 50 km dziennie. 2 lutego 1945 roku dotarły do Gutzkov w Niemczech. Pobyt w Gutzkov trwał do 20 kwietnia, skąd miały być przeniesione do Ludwighust i być poddane kastracji i użyte dla potrzeb Armii Niemieckiej. Dzięki fortelowi koniuszego Stanisława Łukowiaka, który podał mylną informację, że ogiery są chore na zarazę piersiową, ogiery wyruszyły do Grabau, gdzie znajdowały się wszystkie ewakuowane stada polskie. Pokonując 250 km nocą po bombardowanych drogach 30 kwietnia 1945 roku kolumna dotarła do Grabau, które w dniu 2 maja 1945 roku Grabau zostaje zajęte przez wojska angielskie, a kierownictwo Stada przechodzi w ręce polskie. Po kapitulacji Niemiec, dzięki ofiarności i przemyślności pracowników, udało się zabezpieczyć wszystkie znajdujące się tam ogiery.
W kwietniu 1945 roku do Sierakowa przybył inż. Stanisław Hay , którego zadaniem było odszukanie w terenie ogierów pozostawionych przez Niemców, bowiem w stadzie nie pozostał żaden ogier. Do Sierakowa ogiery wróciły 9 i 25 sierpnia 1946 roku w bardzo słabej kondycji. Długie marsze i brak paszy najlepiej zniosły ogiery siwe niezależnie od rasy. Już w sezonie kopulacyjnym 1946 roku zorganizowano 28 punktów rozpłodowych. Stan ogierów wynosił 185 sztuk.
W 1950 roku nastąpiła zmiana na stanowisku Dyrektora Stada , odszedł Stanisław Hay , a powołano Jana Kowalskiego.
Od 1955 roku zmieniono teren działalności Stada
W 1962 roku zginął tragicznie Dyrektor Jan Kowalski i mianowano na to stanowisko Kazimierza Nowickiego .
W 1972 roku do pracy hodowlanej włączone były 174 reproduktory, kryjące w latach 80-tych. Liczba reproduktorów ustabilizowała się na poziomie 134-120 sztuk pogłowia Stada. W roku 2000 liczba reproduktorów w Stadzie spadła poniżej 100 sztuk W 1977 roku nastąpiła zmiana na stanowisku Dyrektora Stada odszedł na emeryturę Dyrektor Kazimierz Nowicki, a stanowisko Dyrektora objął Tadeusz Czermiński, który to stanowisko piastował do 1990 roku, przechodząc na emeryturę.
